FAQ

 

Een kunstenaar is iemand die een artistieke prestatie levert. Het kunstenaarsstatuut is geen apart sociaal zekerheidsstatuut (met aparte sociale bijdragen en een aparte sociale zekerheidsbescherming). Een kunstenaar wordt immers steeds ingepast in een bestaand statuut (ambtenaar, werknemer of zelfstandige).

 

De keuze die men maakt heeft gevolgen voor de sociale bijdragen, sociale bescherming (o.a. werkloosheid), het al dan niet betalen van belastingen en het feit of een kunstenaar al dan niet BTW moet aanrekenen.

 

A. Verschillende manieren om artistieke prestaties te leveren

 

Een artistieke prestatie betreft de creatie en/of uitvoering of interpretatie van artistieke werken in de audiovisuele en de beeldende kunsten, in de muziek, de literatuur, het spektakel, het theater en de choreografie. 

 

Een artistieke prestatie kan op vier manieren geleverd en vergoed worden:

 

1. Als ambtenaar

 

Een kunstenaar-ambtenaar is een persoon die tewerkgesteld is in de openbare sector en vast benoemd is (of een daarmee gelijkgesteld statuut heeft).

 

2. Als werknemer

 

Een kunstenaar wordt als werknemer beschouwd als hij met een arbeidsovereenkomst verbonden is, als hij tewerkgesteld is via een Sociaal Bureau voor Kunstenaars (SBK) of als hij zich kan beroepen op het vermoeden van werknemerschap wanneer er in opdracht, tegen betaling van een loon, artistieke prestaties worden geleverd zonder dat er een arbeidsovereenkomst is (kortweg: ‘sociaal statuut van de kunstenaar’ of de ’tewerkstelling via artikel 1 bis RSZ-wet’, zie verder, punt B.).

 

3. Als zelfstandige

 

Een zelfstandige is een persoon die niet werkt als werknemer of als ambtenaar, maar toch een beroepsactiviteit heeft. Er is geen gezagsrelatie tussen de zelfstandige en de opdrachtgever (zie verder, punt C.).

 

Of men werkt als zelfstandige of werknemer hangt samen met de vraag of er sprake is van gezag. Of er gezag is, is een feitenkwestie, die geval per geval beoordeeld wordt door de rechter of een speciale Commissie.

 

4. Via de kleine vergoedingsregeling

 

Een kunstenaar kan voor een artistieke prestatie tevens een kostenvergoeding ontvangen, met toepassing van de kleine vergoedingsregeling voor kunstenaars (zie FAQ: Kan een kunstenaar een forfaitaire kostenvergoeding ontvangen?)

 

B. Sociaal Statuut van de kunstenaar: artikel 1bis

 

Artikel 1bis houdt een bijzonder statuut in voor kunstenaars. Krachtens dit artikel kan de kunstenaar beschermd blijven als werknemer (en dezelfde rechten opbouwen), ondanks het feit dat er geen sprake is van gezag en er dus geen arbeidsovereenkomst kan worden afgesloten.

  

Artikel 1bis is van toepassing op personen die, omdat ze niet door een arbeidsovereenkomst kunnen zijn verbonden daar een of meerdere essentiële elementen voor het bestaan van de arbeidsovereenkomst ontbreken, tegen betaling van een loon artistieke prestaties leveren en/of artistieke werken produceren in opdracht van een natuurlijk of rechtspersoon. In dat geval wordt de opdrachtgever als werkgever beschouwd, en dient ook diens verplichtingen te voldoen.

 

De artistieke aard van deze prestaties of werken moet worden aangetoond door middel van een visum afgeleverd door de Commissie Kunstenaars. De opdrachtgever wordt in dat geval beschouwd als werkgever.

 

Bij de visumaanvraag zal de kunstenaar aan de Commissie een verklaring op erewoord moeten bezorgen over zijn activiteiten. In afwachting van de behandeling van het dossier, krijgt hij een ontvangstbewijs. Door dit ontvangstbewijs wordt de aanvrager vermoed zijn artistieke activiteit uit te oefenen in het kader van artikel 1bis van de RSZ-wet.

 

Dit vermoeden geldt voor 3 maanden en kan eenmaal hernieuwd worden, na ontvangst van een ontvangstbewijs van de commissie Kunstenaars waarbij de aanvraag ontvankelijk wordt verklaard. Bij een eventuele weigering vervalt het vermoeden vanaf de datum van de weigering.

 

C. Zelfstandigenstatuut van de kunstenaar

 

Indien er geen arbeidsovereenkomst is, kan de kunstenaar ook kiezen voor het zelfstandigenstatuut.  De commissie Kunstenaars kan op verzoek van de kunstenaar een verklaring van zelfstandige activiteiten afleveren. Via deze zelfstandigheidsverklaring bewijst de kunstenaar dat het optreden niet gebeurt in gelijkaardige socio-economische omstandigheden als die waarin een werknemer zich bevindt tegenover zijn werkgever.

  

Nog geen lid van VSDC?
Vraag nu uw lidmaatschap aan