VSDC vzw pleit voor een verlenging van de termijn om de statuten aan te passen aan het nieuwe wetboek

Bij het ingaan van het laatste jaar voor vzw’s om de statuten aan te passen aan het WVV, stellen wij vast dat slechts ongeveer een kwart van alle Belgische vzw’s de statuten reeds heeft aangepast aan het nieuwe wetboek.

Tegen 1/1/2024 zal dus slechts een minderheid van alle Belgische vzw’s beschikken over correcte statuten.

Hoewel vzw’s aanvankelijk over voldoende tijd beschikten om de statuten aan te passen, ging zeer veel tijd verloren door de coronacris en aansluitend de energiecrisis.

VSDC vzw pleit dan ook voor een verlenging van de termijn om de statuten aan te passen aan het nieuwe wetboek.

Onze bekommernissen over deze kwestie hebben wij neergeschreven in een brief die we aan de bevoegde minister hebben bezorgd: 

 

Geachte heer Van Quickenborne,
Geachte Minister,


Betreft : aanvraag tot verlenging van de termijn voor vzw’s om zich te conformeren aan de bepalingen van het WVV

Het Vlaams Studie- en Documentatiecentrum voor vzw's (kortweg VSDC vzw) werd opgericht in juni 1984 met als hoofddoel de belangen van de non-profitsector in Vlaanderen op zich te nemen en te verdedigen. Ons doel blijft ook vandaag ongewijzigd, meer nog, het blijft ontegensprekelijk onze betrachting om de vele vrijwilligers in de non-profitsector te begeleiden op alle vlakken en aldus het Vlaamse verenigingsleven verder te stimuleren.


Zo begeleiden wij deze vzw’s ook bij de verplichte aanpassing van hun statuten conform het nieuwe wetboek van Vennootschappen en Verenigingen. Zoals u weet moeten alle verenigingen (en vennootschappen) zich tegen 1/1/2024 conformeren aan de bepalingen van dit nieuwe wetboek.

Bestaande vzw’s krijgen hiervoor iets meer dan 4 jaar de tijd. Sinds 1/5/2019 konden bestaande vzw’s zich vrijwillig onderwerpen aan de nieuwe wetgeving door de statuten dan reeds aan te passen. Op 1/1/2020 werden zij onderworpen aan de dwingende bepalingen van het nieuwe wetboek, met de verplichting om de statuten aan die bepalingen aan te passen tegen 1/1/2024.

VSDC vzw heeft alle bij haar aangesloten vzw’s sinds 1/5/2019 meermaals aangespoord om zo snel mogelijk het nodige te doen. Toch stellen wij vast dat bij aanvang van het laatste jaar binnen dewelke de statuten moeten aangepast worden, slechts 40% van de bij ons aangesloten vzw’s zijn aangepast aan de nieuwe wetgeving. Wij schatten dat bovendien slechts een kwart van alle Belgische vzw’s is aangepast aan de nieuwe wetgeving. Hoewel de geboden termijn bij de inwerkingtreding van het nieuwe wetboek ruim voldoende leek, zal een ruime meerderheid van de Belgische vzw’s dus niet tijdig beschikken over correcte statuten.


De redenen hiervoor moeten we niet ver zoeken:

- De coronacrisis zette onze maatschappij gedurende een lange periode on hold. In het verenigingsleven waren de gevolgen dramatisch. Vzw’s zagen hun inkomsten wegvallen, dienden lidgelden (gedeeltelijk) terug te betalen, en moesten vaak de vaste kosten blijven dragen. Vzw’s zonder personeel, dus het overgrote deel van de actieve vzw’s, konden nauwelijks een beroep doen op de steunmaatregelen die door de verschillende regeringen werden voorzien. Vzw’s zagen hierdoor twee volle jaren hun werking vertragen of stilvallen. Het spreekt voor zich dat bestuurders zich in die periode niet bekommerden om de aanpassing van de statuten. Zelfs als men dit wilde, kon men amper vergaderen of overleggen, gezien de vele beperkende corona-maatregelen, die fysieke contacten verboden. Hoewel de wetgeving na enige tijd werd aangepast en mogelijkheden werden voorzien om online te vergaderen, stelden we in de praktijk vast dat men in het verenigingsleven zeer moeilijk kon omschakelen naar deze nieuwe manier van vergaderen. Zeker voor vzw’s met veel leden en dus grote algemene vergaderingen was dit niet mogelijk.


- Nauwelijks bekomen van bovenstaande crisis, werd de maatschappij en dus opnieuw het verenigingsleven geconfronteerd met de energiecrisis als gevolg van de oorlog in Oekraïne: stijgende energiekosten en oplopende inflatie brengen nieuwe financiële problemen met zich mee en zorgen ervoor dat verenigingen steeds minder leden mogen ontvangen en/of klanten kunnen bijstaan. Nu nog kennen zeer veel verenigingen problemen om hun werking terug op te starten, nadat deze stilviel door corona.


Midden in deze crisis is 2023 van start gegaan. Het laatste jaar waarin de verenigingen de kans krijgen om de statuten aan te passen aan de nieuwe wetgeving. Zoals u hopelijk weet zijn er in Vlaanderen enorm veel kleine vzw’s, die geleid worden door bestuurders-vrijwilligers. Maar al te vaak wordt uit het oog verloren dat de nodige juridische kennis bij deze vrijwilligers ontbreekt om zonder begeleiding te voldoen aan alle wettelijke verplichtingen. Het nieuwe wetboek, dat heel wat regels uit het vroegere vennootschapsrecht nu ook op verenigingen toepast, maakt het voor deze kleine vzw’s alleen maar zwaarder.


Omwille van de aangehaalde crisissen is voor deze vzw’s al heel wat tijd verloren gegaan om te voldoen aan de bepalingen van het nieuwe wetboek. Tevens ontbreken door de crisissen in veel vzw’s de nodige financiële middelen om zich degelijk te laten begeleiden.


Bestuurders vrezen om die redenen de deadline niet te zullen halen. Ook de tijd speelt in hun nadeel. Een statutenwijziging vereist namelijk een grondige voorbereiding: eerst moet op het niveau van het bestuursorgaan een voorstel van nieuwe statuten aangenomen worden, vervolgens moet het voorstel ter goedkeuring voorgelegd worden aan de algemene vergadering en tenslotte moet er een neerlegging gebeuren op de griffie van de ondernemingsrechtbank, met oog op de publicatie in de bijlage van het Belgisch Staatsblad. Daarenboven lopen verschillende dossiers nodeloze vertraging op bij de neerlegging.

De nieuwe verstrengde richtlijnen met betrekking tot de neerlegging op de griffie van de ondernemingsrechtbank worden door de verschillende griffiediensten volledig anders en dikwijls fout geïnterpreteerd, waarbij dossiers vaak onterecht geweigerd worden…


Veel bestuurders-vrijwilligers van kleine vzw’s zijn dan ook ongerust. Het wetboek bepaalt dat de leden van het bestuursorgaan persoonlijk en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de schade geleden door de vereniging, of door derden ten gevolge van de niet-nakoming van de verplichting tot aanpassing van de statuten tegen 1/1/2024.


Wij zouden u dan ook willen vragen om de verloren tijd aan deze verenigingen terug te geven.


Gezien het grote aantal vzw’s dat de statuten nog niet aangepast heeft aan de nieuwe wetgeving en daar ook niet zal in slagen tegen 1/1/2024, pleiten wij ervoor om de deadline met minstens één jaar te verlengen.
De verenigingen staan ook niet alleen. Zo zullen ook de notarissen er niet in slagen om de vennootschappen aan te passen aan de nieuwe wetgeving. Tevens moeten beroepsverenigingen binnen de gestelde deadline omvormen naar het statuut van een vzw. Op dat vlak is er nauwelijks beweging. Een algemeen uitstel, zowel voor vennootschappen, verenigingen en beroepsverenigingen, lijkt ons onontbeerlijk.


Wij hopen dat u zich kan vinden in onze bekommernissen. Uiteraard zijn wij bereid om dit alles verder toe te lichten tijdens een onderhoud.

 


Met vriendelijke groeten

 

Didier Diesbecq                               Isabel Demeyere                                                     
Jurist                                                Directeur/dagelijks bestuurder