Autokosten: verduidelijkingen bij nieuwe belastingregeling

Sinds dit jaar gelden nieuwe fiscale regels voor de autokosten van vzw’s die aan de rechtspersonenbelasting zijn onderworpen. We lichtten deze regeling eerder al toe in VZW-Review nr 220, blz. 9. Intussen werden verschillende parlementaire vragen gesteld over de concrete toepassing ervan. De antwoorden van de minister brengen intussen meer duidelijkheid. Zo weten we nu meer over leasing, deelwagens, taxikosten, laadstations en het doorrekenen van autokosten aan derden.

1. Toelichting nieuwe regels

Voor vzw’s die aan de rechtspersonenbelasting zijn onderworpen, bestaat in principe geen systeem van aftrekbare beroepskosten. De wetgever kon de nieuwe beperkingen inzake de fiscale aftrek van autokosten daarom niet eenvoudigweg toepassen zoals in de vennootschapsbelasting.

In de plaats daarvan werd een afzonderlijke belastbare grondslag ingevoerd. Voor voertuigen met CO₂-uitstoot die vanaf 1 januari 2026 worden aangekocht, geleased of gehuurd, worden de kosten die verband houden met het gebruik van het voertuig aan de belastbare grondslag in de rechtspersonenbelasting toegevoegd. Daarop is een belastingtarief van 25% van toepassing. Vanaf 2027 geldt ook een, geleidelijk toenemende, belastbaarheid voor nieuw aangeschafte emissievrije voertuigen.

In onze eerdere bijdrage gingen we reeds in op de belangrijkste gebruikskosten. Intussen werden daarover nog een aantal belangrijke verduidelijkingen gegeven.

2. Welke gebruikskosten?

Onder meer afschrijvingen, brandstof- en elektriciteitskosten, verzekeringen, verkeersbelasting, huur- en leasingkosten, parkeer-, onderhouds- en herstellingskosten, schoonmaakkosten en tolgelden behoren tot de geviseerde autokosten. Intussen blijkt dat dit begrip ruim moet worden geïnterpreteerd. Ook de belasting op de inverkeerstelling (BIV) en de kosten van de technische keuring worden bijvoorbeeld als autokosten beschouwd.

Daarnaast verstrekte de administratie enkele meer specifieke verduidelijkingen.

- Leasing: niet noodzakelijk de volledige vergoeding

Er bestaan twee soorten leasing: bij operationele leasing huurt de vzw de wagen voor een bepaalde periode en betaalt zij vooral voor het gebruik ervan. De leasingmaatschappij blijft in wezen eigenaar van de wagen. Bij financiële leasing is de constructie vergelijkbaar met een aankoop op afbetaling: de leasingmaatschappij financiert de wagen en de vzw betaalt die financiering geleidelijk terug. Daardoor bestaat de leasingvergoeding bij financiële leasing niet alleen uit de kost van de wagen zelf, maar ook uit interesten en andere financieringskosten.

Bij een operationele leasing wordt de vergoeding beschouwd als een huurkost. De volledige leasingkost behoort dan tot de gebruikskosten waarop de nieuwe belasting wordt berekend.

Bij financiële leasing ligt dat anders. Het gedeelte van de leasingvergoeding dat betrekking heeft op interesten en andere financiële kosten wordt door de administratie niet als een gebruikskost van het voertuig beschouwd. Zuivere financieringskosten hebben fiscaal immers niet de aard van autokosten.

- Tankkaart en laadstation 

Ook de beheerskosten van een tankkaart die samen met het voertuig ter beschikking wordt gesteld, worden als autokosten beschouwd. Een investering in een laadstation wordt daarentegen volgens de administratie niet aangemerkt als een kost met betrekking tot het gebruik van een voertuig. De kost van het laadstation zelf valt dus niet onder deze nieuwe belastbare grondslag.

- Ook elektriciteit van een hybridewagen

Bij een plug-inhybride is niet alleen de kost van benzine of diesel van belang. Een dergelijke wagen beschikt nog steeds over een motor die fossiele brandstof gebruikt en is dus een voertuig met CO₂-uitstoot. Volgens de huidige interpretatie behoren daardoor alle gebruikskosten tot de belastbare grondslag, dus ook de elektriciteit waarmee de hybridewagen wordt opgeladen.

3. Kilometervergoeding niet belast, deelwagen wel

Een opvallend onderscheid ontstaat tussen het gebruik van een privéwagen en het gebruik van een deelwagen. Zoals we eerder reeds meldden, vallen kilometervergoedingen en andere terugbetalingen aan werknemers, vrijwilligers of bestuurders voor dienstverplaatsingen met hun eigen voertuig buiten de nieuwe belasting. De minister heeft dit ondertussen nogmaals uitdrukkelijk bevestigd.

Bij een deelwagen kan het anders zijn. Wanneer bijvoorbeeld een abonnement bij een aanbieder van deelwagens op naam van de vzw staat en de kosten rechtstreeks aan de vzw worden gefactureerd, beschouwt de minister dit als het gebruik van een door de vzw gehuurd voertuig. Zowel de abonnementskosten als de kilometerkosten kunnen dan autokosten vormen die onder de nieuwe regeling vallen.

Het onderscheid is dus belangrijk. Een kilometervergoeding die de vzw aan een werknemer betaalt voor het gebruik van diens eigen voertuig valt buiten de regeling. Kosten voor een deelwagen die rechtstreeks door de vzw wordt gehuurd, ontsnappen daar niet noodzakelijk aan.

4. Taxikosten

Ook taxikosten zorgen voor de nodige problemen. Met taxikosten worden de kosten bedoeld die een vzw betaalt om personen met een taxi te laten vervoeren, bijvoorbeeld een taxirit van een werknemer, bestuurder of vrijwilliger in het kader van de werking van de vzw. Het gaat dus om de prijs van de rit die de vzw rechtstreeks betaalt of terugbetaalt, niet om kosten van een eigen voertuig van de vzw.

De minister stelt dat taxikosten in hoofde van de gebruiker in principe autokosten zijn. Bijgevolg zouden ook zij onder de nieuwe regeling kunnen vallen. Dat standpunt botst echter onmiddellijk op een praktisch probleem. Om de fiscale regeling correct te kunnen toepassen, moet men onder meer weten welke uitstoot het gebruikte voertuig heeft en door welk type energie het wordt aangedreven. Voor een vzw die gewoon een taxifactuur ontvangt, zijn dergelijke gegevens doorgaans niet beschikbaar.

Ook de minister erkent dat hierdoor een correcte toepassing van de regeling in de praktijk bijzonder moeilijk wordt. Hij heeft de administratie daarom gevraagd de fiscale behandeling van taxikosten verder te onderzoeken. Op basis van die analyse zal worden bekeken of de administratieve regeling moet worden aangepast of eventueel een wetgevend initiatief nodig is om tot een werkbare regeling te komen. 

5. Vervoer van personen

Vanuit de zorgsector werd de vraag gesteld hoe de regeling moet worden toegepast op bijvoorbeeld minibusjes waarmee cliënten of patiënten worden vervoerd. De wet verwijst immers naar personenwagens, auto's voor dubbel gebruik en minibussen, maar sluit voertuigen die uitsluitend voor bezoldigd personenvervoer worden gebruikt onder bepaalde voorwaarden uit.

De minister heeft deze uitzondering niet ruim geïnterpreteerd. Hij verwijst naar voertuigen die uitsluitend worden gebruikt voor een taxidienst of voor verhuur met bestuurder en die op die grond ook van de verkeersbelasting zijn vrijgesteld. Beide voorwaarden moeten worden nagegaan.

Het enkele feit dat een vzw een minibus gebruikt om cliënten, bewoners of andere personen in het kader van haar werking te vervoeren, volstaat bijgevolg niet om ervan uit te gaan dat de autokosten buiten de regeling vallen.

6. Autokosten doorrekenen aan een derde?

Een laatste bijzonder aandachtspunt betreft kosten die een vzw maakt met haar voertuig voor rekening van een derde. Stel bijvoorbeeld dat een vzw met haar eigen voertuig een verplaatsing maakt in het kader van een opdracht voor een andere organisatie en de werkelijke autokost vervolgens aan die organisatie doorrekent.

In de vennootschapsbelasting bestaat een regeling waarbij autokosten die uitdrukkelijk en afzonderlijk, en in principe één op één, worden doorgerekend, onder voorwaarden niet bij degene die ze doorrekent aan de aftrekbeperking worden onderworpen.

Die uitzondering werd echter niet overgenomen in de rechtspersonenbelasting. Volgens de huidige analyse blijven dergelijke autokosten daardoor deel uitmaken van de belastbare grondslag van de vzw, zelfs wanneer zij de kost achteraf volledig bij de derde recupereert.

7. Nog onduidelijkheid 

De bijkomende parlementaire vragen hebben de nieuwe regeling op verschillende punten verduidelijkt. Tegelijk tonen de antwoorden aan hoe complex de regeling in bepaalde concrete situaties kan worden. Zo is de fiscale behandeling van taxikosten nog niet uitgeklaard. Ook het onderscheid tussen terugbetaalde autokosten, rechtstreeks gedragen kosten en doorgerekende kosten brengt de nodige gevolgen met zich mee.

Heeft uw vzw sinds 2026 een voertuig aangekocht, gehuurd of geleased, dan doet u er goed aan de autokosten voldoende duidelijk te onderscheiden. Dat zal niet alleen de latere aangifte in de rechtspersonenbelasting vergemakkelijken, maar ook toelaten om kosten die niet onder de nieuwe belasting vallen, correct af te zonderen.

Bronnen: 

- Parlementaire vraag nr. 627 van 30 oktober 2025, gesteld door Kemal Bilmez aan de minister van Financiën, over de nieuwe belasting van autokosten in de rechtspersonenbelasting.

- Schriftelijke vraag nr. 707 van 2 december 2025, gesteld door Phaedra Van Keymolen.

- Parlementaire vraag nr. 1084 van 24 maart 2026, gesteld door Kemal Bilmez.