Wetswijziging in VZW’s zaait onrust… Voorgenomen transparantie is verder weg dan ooit.-VSDC reageert

VSDC stuurt heden onderstaand persbericht naar de media :  
 
 
De huidige (nieuwe) VZW-wet dateert reeds van 2 mei 2002. Ondanks de vele protesten van toen hebben de gezagsdragers zich helemaal om niets meer bekommerd. Erger nog, nadat de nieuwe wet eindelijk na jaren discussie werd goedgekeurd, zijn de opeenvolgende wetswijzigingen een duidelijk signaal geworden dat het aanvankelijke sleutelwoord "transparantie" een dekmantel was om een wetswijziging door te duwen die zowel de oude VZW-wet verkrachtte en die het de toenmalige bewindsvoerders mogelijk maakte om eindelijk ook de VZW's van katholieke origine (de meeste VZW's bevinden zich rechtstreeks of onrechtstreeks binnen de katholieke zuil) het een stukje moeilijker te maken.  
 
Ondertussen werd echter vastgesteld dat het toch niet zo handig was om alles te doen wat de politici in de wet hadden ingeschreven. Men had er geen rekening mee gehouden dat wanneer deze VZW's van katholieke origine hun rekeningen dienden neer te leggen, de VZW's van zowel de blauwe, de rode als de gele en de groene broeders dit ook moesten doen. Als men diende te kiezen tussen neerleggen (m.a.w. "openbaar maken") of de wet wijzigen dan is er in de Kamer wellicht nooit zo'n grote eensgezindheid geweest om de wet te wijzigen, waardoor de politici de cijfers van hun VZW's voor zich konden houden... Inderdaad "l'union fait la farce"  
 
Momenteel is er een wetsontwerp goedgekeurd in de Kamercommissie Justitie om het ledenregister niet meer te moeten neerleggen op de griffie van de Rechtbank van Koophandel met als uitleg dat het te omslachtig is voor VZW's. Wel moet het ledenregister op de zetel van de VZW worden bijgehouden. Deze wijziging wordt ingevoerd met als reden dat de vrijwilligers in VZW's nu hun ledenregister persoonlijk moeten gaan neerleggen tijdens de kantooruren en hiervoor meestal speciaal verlof moeten nemen. Dit is echter niet het geval. Al sedert de invoering van de oorspronkelijke VZW-wet in 1921, kan het ledenregister opgestuurd worden. In geen enkele wet of wetswijziging, noch in de uitvoeringsbesluiten, noch in de omzendbrief van 2 juni 2005 van de Minister van Justitie is sprake van een persoonlijke neerlegging. Dit blijkt immers ook uit de verschillende rechtsleer betreffende VZW-wetgeving.  
 
De uitspraak van Minister Van Quickenborne dat bestuurders in VZW's één keer per jaar speciaal verlof moeten nemen om het ledenregister persoonlijk te kunnen neerleggen is totaal verkeerd en zelfs leugenachtig. Bovendien is het ook zo dat het ledenregister niet jaarlijks moet worden neergelegd, maar enkel bij wijzigingen in de samenstelling van de algemene vergadering. Indien er jaren geen wijzigingen zijn, dan moet ook niets neergelegd worden. Dit betreft dus nogmaals een foutieve informatie.  
 
Indien de neerlegging van het ledenregister wordt afgeschaft voor VZW's, stellen wij ons de vraag wie controle gaat uitoefenen op de correctheid van deze ledenregisters.  
 
Men moet immers voor ogen houden dat in het ledenregister enkel en alleen de leden van de algemene vergadering moeten worden ingeschreven (met de datum van aanvaarding, ontslag of uitsluiting). Bovendien willen wij hier duidelijkheidshalve aan toevoegen dat de leden van de algemene vergadering ook het "hoogste gezagsorgaan uitmaken" binnen de VZW.  
 
Door de neerleggingsverplichting (bij wijziging in de samenstelling van de algemene vergadering) had men een controle in geval van betwisting tussen het interne document van de vereniging en het openbaar gemaakte stuk. Ook deze transparantie voor derden valt nu weg. Terwijl leden van de algemene vergadering inzagerecht hebben in het ledenregister op de zetel van de VZW, is hieromtrent niets bepaald voor derden. Tot nu toe konden derden wel het ledenregister raadplegen op de griffie van de rechtbank van Koophandel.  
 
De afschaffing van de neerlegging van het ledenregister lijkt meer nadelen dan voordelen te hebben. Bovendien zijn er heel wat andere en ingrijpender vereenvoudigingen van de VZW-wet mogelijk. Denk maar aan het neerleggen van de rekeningen voor kleine VZW's bij de griffie van de rechtbank van Koophandel volgens het geijkte model. VZW's moeten immers al jaarlijks hun cijfers meedelen door het indienen van hun belastingsaangifte. Waarom moet dan nog eens een ander model neergelegd worden ter griffie van de rechtbank van Koophandel. Bovendien zijn politieke partijen die VZW zijn, door een wetswijziging van 23 maart 2007 vrijgesteld van het jaarlijks neerleggen van de rekeningen!!! Als dit geen discriminatie is! Waarom kan de neerlegging van de rekeningen afgeschaft worden voor politieke partijen en niet voor eenvoudige VZW's die draaien op krachten van vrijwilligers?  
 
Het blijft dus onbegrijpelijk dat in de periode dat de nieuwe wetgeving werd ingevoerd in de verscheidene vergaderingen van de parlementaire commissies er zo werd gehamerd op "de vele misbruiken binnen de VZW's en de hoogdringendheid om daar iets aan te doen". Na enkele jaren gaat men nu (door de afschaffing van de neerlegging van het ledenregister) de controlemogelijkheden compleet afschaffen en wordt de deur wagenwijd opengezet voor misbruiken.  
 
Begrijpe wie kan...  
 
 
Wevelgem, 17 februari 2009  
 
Vlaams Studie- en Documentatiecentrum voor VZW's vzw  
Lauwestraat 166  
8560 Wevelgem  
056/41.03.68  
www.vsdc.be  
 
Isabel Demeyere, adjunct-directeur, 0477/840.733  
Roland Van Hecke, directeur, 0475/666.667