Overheidsopdrachten van toepassing op VZW's?

Naar aanleiding van een aantal ongenuanceerde persartikels omtrent de toepassing van de wetgeving overheidsopdrachten op vzw's wensen we het een en het ander recht te zetten. Verkeerdelijk wordt de indruk gewekt dat de meerderheid van de vzw's onder de toepassing van deze wet zullen vallen. Dit is NIET correct. Integendeel, de meeste vzw's zullen helemaal niet onder de regelgeving vallen!

De nieuwe federale regering voorziet in haar akkoord dat de vernieuwde wetgeving overheidsopdrachten, die reeds dateert van 15 juni 2006, maar nog niet volledig is uitgevoerd, vermoedelijk vanaf midden 2012 zal omgezet zijn. Daarmee zal België eindelijk voldoen aan de Europese richtlijnen die tot op heden stap voor stap geïmplementeerd werden.

Aanbestedende overheden, of aanbestedende vzw's met een bijzondere overheidsinvloed, moeten bij de toewijzing van een opdracht het beginsel van de mededinging respecteren. De mededinging zorgt ervoor dat de concurrentie zo goed mogelijk speelt op de markt en dat het voor alle ondernemingen mogelijk is om een gooi te doen naar een overheidsopdracht. Vooraleer een overheid kan beslissen in zee te gaan met een energieleverancier bijvoorbeeld, moet zij bij verschillende leveranciers offertes gaan opvragen en beslissen na afweging van de vooropgestelde criteria.

De nieuwe strengere en formele procedures voorzien voor leveringen, diensten en werken, zijn slechts van toepassing voor een opdracht vanaf een bedrag van 5.500 euro. Verschillende kandidaten mogen een offerte indienen, die zo goed mogelijk aan bepaalde vooropgestelde criteria (bv. prijs, kenmerken, kwaliteit,...) moet voldoen. Deze offertes worden dan tegen elkaar afgewogen en tenslotte wordt de opdracht toegekend. De firma die de opdracht niet gekregen heeft, kan eventueel juridische stappen ondernemen. Voor opdrachten onder 5.500 euro is een heel eenvoudige procedure van toepassing, waar men de overheidsopdracht kan toekennen aan de goedkoopste offerte. Het bedrag van 5.500 euro zal wellicht zelfs nog opgetrokken worden, conform de Europese richtlijnen.

De procedures zijn natuurlijk slechts van toepassing als men onder de wetgeving valt en voor de meeste vzw's is dit niet het geval. De wet van 15 juni 2006 voorziet momenteel dat personen met rechtspersoonlijkheid (ook vzw's dus) onderworpen zijn aan de wet overheidsopdrachten indien zij op datum van de beslissing om tot een opdracht over te gaan:

1) Opgericht zijn met het specifieke doel te voorzien in behoeften van algemeen belang die niet van industriële of commerciële aard zijn EN (dus niet ‘'of'' zoals we in een bepaald persartikel kunnen nalezen)

2) Waarvan:

•   Ofwel de werkzaamheden gefinancierd worden door de Staat, de territoriale lichamen of de publiekrechtelijke instellingen;

•   Ofwel het beheer onderworpen is aan het toezicht van die overheden of instellingen;

•  Ofwel de leden van de directie, de raad van bestuur of de raad van toezicht voor meer dan de helft door die overheden of instellingen zijn aangewezen.

Ook verenigingen die bestaan uit één of meerdere aanbestedende overheden (staat, territoriale lichamen, publiekrechtelijke instellingen of rechtspersonen die voldoen aan de criteria hierboven) worden onderworpen aan deze regelgeving, volgens de wet.

Een gewone vzw, die niet gekenmerkt wordt door een bijzondere overheidsinvloed en dus niet onder de toepassing van de nieuwe wetgeving valt, moet van deze nieuwe regeling niet wakker liggen. De meeste gewone jeugd-, sport-, cultuur- en sociale verenigingen zullen dan ook niet onderworpen worden aan de wet overheidsopdrachten. Gemeentelijke vzw's en zwaar gesubsidieerde vzw's wel (maar dit was voor hen in het verleden ook al het geval).

Verdere verduidelijkingen zullen voorzien worden in de verschillende uitvoeringsbesluiten die in 2012 verwacht mogen worden. Onze diensten zullen deze uitvoeringsbesluiten op de voet opvolgen en u hieromtrent informeren. Ondertussen is er geen enkele reden tot paniek!